İBADET

       İbadet üç kısma ayrılmıştır.

       1: İbadet

       2: Ubudiyet

       3: Ubudet 

       İbadet: Avam işidir.Onlar ibadeti cehennem azabından korunmak ve cennete girebilmek için yaparlar. Bu düşünce ile yapılan ibadet sahiplerine avam denir. İsterse şeriat sahibi olsun,İsterse Kur'an'ın Arapçasını ezberinden okusun onlar yine avamdır.Çünkü onların maksatlarında cehennemden korku,cennete girme iştiyakı vardır,ibadeti de bunun için yaparlar. Onun için böyle maksatlı yapılana ibadet,sahiplerine de avam denir. Böyle ibadetler sakat ibadettir. Hani bir insan hastalıklı, marazlı olur, böyle biri sağlam bütün bir insan gibi olabilir mi? Muhakkak ki olamaz.

       İkincisi Ubudiyet dir. Bu İbadet sahipleri de ibadetlerini Allah rızası için yaparlar. Bu ibadet sahiplerine Ebrar denir. Ebrar kimdir ? Bunlar ehli tarik dediğimiz Tarikat ehlidir. Bunlara ibadeti ne için yapıyorsun dediğin zaman, cennet için demez, Allah rızası için yapıyorum der, ama Allah'ı kendinden ayrı bir yerde düşünür, yani Allah ayrı kendisi ayrı. İşte böyle yapılan ibadete Ubudiyeti sahiplerine de Ebrar denir. 

       Hatta bu hususta bir hadisi şerif vardır. ( Hasenatül ebrar seyyiatül mukarrebin ) "Ebrarların işledikleri sevap mukarrebler yanında günahtır." Peki Mukarrebler kimlerdir ? Mukarrebler Allah'a Zülkarneyn gibi iki cihetle yakın olanlardır ki, bunlar ibadetlerini Hak'tan alırlar Hak ile Hakk'a yaparlar. Abid, İbadet, Mabut, üçü bir olmak şartı ile yapılana Ubudet, sahiplerine de Mukarrabin deniliyor. Bunlar Allah'a iki cihetle yakın olmuşlardır. İbadeti Hak'tan alıp Hak ile Hakk'a yapan kişide bir murar bir istek olur mu? Burada Allah rızası için yapıyorum dediğin zaman bu da bir istektir.

       İbadeti Hak'tan alıp Hak ile Hakk'a yapacağız. Burada üç türlü vasıf birleşmiş olacak. İbadet eden, ibadet ve ibadet olunan Hak olacak. Böyle olunca bir istek kalırmı,elbette kalmaz.

       Malik Efendi'nin bir ilahisini okuyoruz. 

Yan ey aşık yan

Tevhide boyan

Bir Allah diyen

Buldu cennetan 

       Burada Malik Efendi Hazretleri bir defa Allah diyen iki cenneti buldu diyor. Bu cennetler sekiz olmak hasebiyle dördü amel mukabilinde, dördü de irfan mukabilindedir. Amel mukabilinde olanlar ibadetçilerin, irfan mukabilinde olanlar da aşıkların cenneti olmuş oluyor. Peki bu cennetlerde neler var? İnsan niçin bu cennetleri istiyor? Kuru kuru cenneti ne yapacak?

       Amel cennetinde yeme içme vardır. Türlü türlü meyva ağaçları ve çeşitli taamlar mevcuttur. Mısri Niyazi Efendi Hazretleri bir beyitinde şöyle buyuruyor.

       Eşcarda sazlar çalınır

       Dallarde meyve sallanıt

       Sen sunmadan ol bulunur

       Her emrine ferman kamu 

     Burasına taam cenneti, yeme içme cenneti derler. Orada meyve ağaçlarında meyveler sarkmış, bir kişinin bu meyvelerden yemek iştahı yalnızca gönülden geçsin, meyveler tabak içinde o kişiye hemen geliyor. Kişinin kuş kebabı canı isterse kuşlar kebab olmuş hemen önüne geliyor. Demekki amel cennetinin mükafatı yemek içmek olmuş oluyor.

       Fakat irfan cennetinde bu yok, o zaman Arifler aldandı.... Oranın lezzeti Cemali İlahi dir. Onlar Cemali İlahi ile lezzetleneceklerdir. Şayet kendilerine bir yemek içmek arzusu gelse amel cennetine inerler yemek ihtiyaçlarını giderirler.

       Ayeti kerimede buyuruluyor. ( Velimen hafe makame Rabbihi cennetan ) "Rabbın makamından korkanlara iki cennet verilecektir."Hem amel cennetinde hem irfan cennetinde yeri olacaktır."Yani iki cenneti buldu demek istiyor.

       Fakat biz nasıl bir defa Allah diyebiliriz? Eğer bu bir defa Allah demekse kolay. Allah demek dil ile Allah demek değildir, zevk iledir. Bütün bu kainatta devreden bir tek Allah olduğunu görmektir. Allah'tan başka bir varlık olmadığını zevk ile müşahade etmektir.

       Demek ki bütün aleme baktığımızda her zerreyi Allah'ın kapladığını gördüğümüz zaman Allah demiş sayılırız. Niyazi-i Mısri Efendi Hazretlerinin buyurduğu gibi:

       Her zerrede zatını ilan eylemiş

       İşte böyle zevk eden kişilere iki cennet verilecektir. Resulullah Efendimiz hadisi şeriflerinde ( Men kale Lailahe illallah dehalel cenne ) "Kim Lailahe illallah derse cennete girer." Ama bu lafz yani söz ile değil, Lailahe illallah diyen bir kimse Allah'tan gayri bir şey görmeyecek, gözünden Masiva kalkacak, masiva nedir? Masiva gayriyettir.

       Eşrefoğlu Hazretlerine sormuşlar Hak kandedir?

       "Yer ile gök Allah ile dolmuş nereye baksan ondan gayri yok" buyurmuşlardır. İşte ancak böyle zevk edenler lailahe illallah demişlerdir. Yoksa dil ile Allah demeyi herkes becerebilir. Zevk ile lailahe illallah demek ancak ariflere mahsustur. Ariflerden gayrisi bunu diyemez. İşte böyle Allah diyenler iki cennetide buldu. Böyle kimselerin hem amel cennetinde hem de irfan cennetinde yeri olacaktır.

       Biz bu alemde iki cenneti de arasak nasıl bulabiliriz?.Bir arifin hem irfaniyeti vardır, hem de ameli vardır. Amel nedir? Amel Allah'ın buyruklarını yerine getirmektir. Namaz, Oruç, Hac, Zekat ve Kelime-i Şahadet. Bunların tümü bir amelden ibarettir.

       Peki biz bu ameldeki cenneti nasıl bulabiliriz? Eğer bu amelleri Allah'la beraber işlersek bu amellerden bir zevk hasıl olacaktır ki bu zevke Cennet denir. Ameldeki cennet ise amelden zevk almaktır. Onun için arif olan kimselerin her iki cennette yeri vardır. Onlar irfaniyetten aldığı zevki amelde de alırlar,keza amelden aldığı zevki irfaniyette bulurlar.

       Nasıl ki irfaniyet cennetinde Cemali İlahi ile zevkiyap oluyorsan, amel cennetinde de ameli işlerken Allah'la beraber olduğunu müşahade edebilirsen bunun irfan cennetindeki zevkten hiç bir farkı kalmaz. Yeterki bir insan arifi billah olsun. Bu zevkle hemdem olan kişiler, bu alemde dahi, ahiret alemine gidip de ahiret aleminde ki cennette Rabbını müşahade etmeyi beklemez. Böyle kimseler daha bu alemde iken öbür alemdeki zevklerin her birini tatmış olacaklardır.

       Cenabı Allah ayeti kerimesinde buyuruyor. ( Men kane fi hazihi a'ma, fehüve fil ahireti a'ma ve edallu sebila ) "Burada ama olan ahirette dahi amadır." İşte bundan dolayı Resulullah Efendimiz buyurrmuşlardır. ( Eddünya mezre'atül ahire ) "Dünya ahiretin tarlasıdır." Yani kazanç yeri burasıdır. Burada bir şey kazanılmadı ise o kişilerin haline öbür alemde yazıklar olsun. Bu aleme biz bunun için gönderildik. Allah'ın bizleri bu aleme getirmesi,ahiretimizi,cennetimizi,Rabbımızı ve ne türlü varlıklar var ise tümünü burada görmemiz içindir. Onun için bu aleme bir itibarla da imtihan alemi denilmiştir. Bir aşığın bu hususta şu beyitleri vardır. 

       Bekayı mülkünden eyledim teşrif

       Bu dar-ı fenaya imtihan için

       Gece ve gündüz muradım budur

       Cemal-i Pakini anlamak için 

       Muradımız gece gündüz Allah'ın mukaddes, pak olan varlığını müşahade etmektir. Hangi varlık beka mülkünden geldi? Bekayı mülk Allah'ın varlığıdır. Biz bu aleme Allah'tan geldik.

       Allah, içinde olanları dışına verdi ki bütün bu alem zahir oldu. Bizde zahir olan bu isimleri, sıfatları anlamak için bu aleme Allah'ın butunundan geldik, yine onun butununa gideceğiz. Oraya boş elle gitmeyelim, Allah'ı burada anlayıp idrak etmeye çalışalım ki ona varmaya yüzümüz olsun. 

       Kaynak: Hasan Özlem Efendi. Arifler Gül Bahçesi.